Μια ολόκληρη εποχή κλείνει για την Κούβα και την Λατινική  Αμερική με την είδηση θανάτου του Φιντέλ Κάστρο.

Επαναστατικό ίνδαλμα, ένας από τους πιο γνωστούς και πιο αμφιλεγόμενους ηγέτες του κόσμου, επέζησε αμέτρητες απόπειρες δολοφονίας και πρόωρες νεκρολογίες.

Η ανακοίνωση του θανάτου του Κάστρο αν και ήταν αναμενόμενη, δεδομένων των πολλών προβλημάτων υγείας και της ηλικίας του πρώην προέδρου, προκάλεσε σοκ στην Λατινική Αμερική: «Ο ηγέτης της κουβανικής επανάστασης πέθανε στις 22:29 απόψε » είπε ο νεότερος αδελφός του Ραούλ ο οποίος ανέλαβε την προεδρία της Κούβας το 2006, όταν ο Φιντέλ υπέστη εντερική ασθένεια.

Ο  «Κομαντάντε» – ένα είδωλο για τον επαναστατικό αγώνα σε ολόκληρο τον αναπτυσσόμενο κόσμο επέζησε αρκετό καιρό για να δει τον Ραούλ να διαπραγματεύεται με τον απερχόμενο πρόεδρο των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, τον Δεκέμβριο του 2014, όταν η Ουάσιγκτον και η Αβάνα ανακοίνωσαν ότι κινούνται για την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων, για πρώτη φορά από το 1961. Η αναθέρμανση των σχέσεων επισφραγίστηκε όταν ο πρόεδρος Ομπάμα επισκέφθηκε το νησί φέτος. Το Κομουνιστικό κόμμα της Κούβας  έχει προετοιμαστεί για αυτή τη στιγμή από τον Ιούλιο του 2006, όταν ο Κάστρο υποβλήθηκε σε επείγουσα χειρουργική επέμβαση του εντέρου και παραχώρησε εξουσία στον αδελφό του, Ραούλ.

Ο Κάστρο συνεχίζει να διχάζει βαθιά ακόμη και μετά το θάνατό του. Η ανακοίνωση μεταδόθηκε σε απευθείας σύνδεση με ορισμένους να επιχαίρουν, καταδικάζοντας το καταπιεστικό καθεστώς του.  Άλλοι βέβαια θρήνησαν την απώλεια του «μαχητή του αμερικανικού ιμπεριαλισμού» κάνοντας λόγο για ένα «χαρισματικό ίνδαλμα» . Παρά τις ποικίλες αντιδράσεις στο θάνατό του, σ’ ένα πράγμα όλοι μπορούσαν να συμφωνήσουν και ήταν το προσωπικό του αποτύπωμα που άφησε στην παγκόσμια ιστορία.

Πριν από περισσότερο από μισό αιώνα, ο στρατός των ανταρτών του αντικατέστησε τη διεφθαρμένη δικτατορία Μπατίστα, επιβάλλοντας κομμουνιστικό καθεστώς και μετατρέπονοντας το νησί της Κούβας σε σημείο αναφοράς του ψυχροπολεμικού κόσμου.

Ο Κάστρο αντιμέτωπισε με επιτυχία την υποστηριζόμενη από τη CIA εισβολή στον Κόλπο των Χοίρων το 1961, καθώς και πολλές απόπειρες δολοφονίας σε βάρος του. Η συμμαχία του με τη Μόσχα βοήθησε στην πυροδότηση της κρίσης των πυραύλων το 1962, μίας πολιτικής, ψυχολογικής και στρατιωτικής αναμέτρησης μεταξύ ΕΣΣΔ και ΗΠΑ που έφερε τον κόσμο πολύ κοντά σε πυρηνικό πόλεμο.

Με όπλο του το ρητορικό χάρισμα, την πνευματική του διαύγεια και την πολιτική πονηριά ο δικηγόρος Κάστρο ενσάρκωνε παγκοσμίως την επανάσταση. H μεγαλύτερη κληρονομιά του είναι δωρεάν υγειονομική περίθαλψη και η εκπαίδευση, οι οποίες έχουν δώσει στην Κούβα μερικά από τα καλύτερα στατιστικά γήρανσης στην περιοχή. Αλλά είναι επίσης υπεύθυνος για τον συγκεντρωτικό και ασφυκτικό κυβερνητικό έλεγχο του κράτους. Το εμπάργκο των ΗΠΑ στραγγάλισε την οικονομία, αφήνοντας το μεγαλύτερο μέρος των Κουβανών να υποστεί μια κατακόρυφη πτώση του βιοτικού επιπέδου.

Ο άνθρωπος που περήφανα δήλωσε «η ιστορία θα με απαλλάξει», αφήνει μια αμφιλεγόμενη κληρονομιά. Οι γηραιότεροι Κουβανοί που θυμούνται τη βάναυση περίοδο υπό τον Μπατίστα τείνουν να τονίσουν τα επιτεύγματα της επανάστασης. Οι νεότεροι Κουβανοί είναι πιο πιθανό να τον χλευάζουν.

Ωστόσο, όλοι όσοι αναφέρονται στον Κάστρο έχουν ένα κοινό: χρησιμοποιούν το μικρό του όνομα, Φιντέλ.