Η Ευρώπη τα τελευταία χρόνια βιώνει τις συνέπειες ενός πρωτοφανούς ιστορικά προσφυγικού δράματος, ως συνέπεια της ιμπεριαλιστικής πολιτικής και των πολέμων στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής. Ο λαός μας, παρά τη σοβαρή οικονομική κρίση και τη φτώχεια που μαστίζει τη χώρα μας, από την πρώτη στιγμή στάθηκε αρωγός στο δράμα του ξεριζωμού αυτών των ανθρώπων. Ανέδειξε έτσι τις ξεχασμένες αξίες του ανθρωπισμού και της αλληλεγγύης. Ως απόγονοι Μικρασιατών προσφύγων, οι κάτοικοι του Δήμου μας, όλοι εμείς, έχουμε κάθε λόγο να είμαστε περισσότερο ευαισθητοποιημένοι απέναντι στο προσφυγικό και μεταναστευτικό ζήτημα.
Ως Δημοτική Αρχή θεωρούμε ότι η στέγαση προσφύγων σε κατοικίες βοηθά στην ενσωμάτωση τους στις τοπικές κοινωνίες και λειτουργεί αποτρεπτικά στην περιθωριοποίηση αυτών και ότι προβλήματα προκύπτουν από αυτή. Για αυτό προτείνουμε την υλοποίηση προγράμματος στέγασης προσφύγων σε συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ. (Σας επισυνάπτουμε πληροφοριακό υλικό για τις προδιαγραφές υλοποίησης του προγράμματος).
Για την καλύτερη ενημέρωση όλων, την ανταλλαγή απόψεων και την ανάληψη πρωτοβουλιών σχετικών με το πρόγραμμα, σας καλούμε να πάρετε μέρος σε ανοιχτή συζήτηση- διαβούλευση που οργανώνουμε την Δευτέρα 3 Ιουλίου 2017, στις 19.00, στο Πνευματικό Κέντρο της Ν. Φιλαδέλφειας (Νικ. Τρυπιά 45).
ΑΠΟ ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ:
Συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για την υλοποίηση προγράμματος στέγασης προσφύγων σε ενοικιαζόμενες κατοικίες
-
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Γνωρίζετε ότι τα τελευταία χρόνια λόγω των αυξανόμενων εντάσεων και συγκρούσεων στην ευρύτερη περιοχή μας, υπάρχουν μεγάλα κύματα προσφύγων που φθάνουν στην Ελλάδα στην προσπάθειά τους να βρουν ασφάλεια στην Ευρώπη. Ύστερα από το κλείσιμο των βόρειων συνόρων τον Μάρτιο 2016, δεκάδες χιλιάδες άτομα που παρέμειναν στην ενδοχώρα και τα νησιά είχαν επειγόντως ανάγκη στέγασης, βοήθειας και πρόσβασης σε νόμιμες οδούς, ώστε να ξαναχτίσουν τη ζωή τους. Από τον Μάρτιο 2016 οι αφίξεις έχουν μειωθεί σημαντικά. Αυτή τη στιγμή, η Ελλάδα φιλοξενεί περίπου 50.000 πρόσφυγες και μετανάστες από αυτούς που κατέφτασαν στη χώρα από το καλοκαίρι 2015 και μετά. Πολλοί από αυτούς είναι επιλέξιμοι για μετεγκατάσταση ή οικογενειακή επανένωση σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.).
Αξιακή αφετηρία για τον Δήμο μας αποτελεί η έμπρακτη εκδήλωση κοινωνικής και ανθρώπινης αλληλεγγύης προς εκείνους τους ανθρώπους και κοινωνικές ομάδες οι οποίοι ανεξάρτητα από εθνικότητα, φύλο ή θρησκεία κινδυνεύουν με προσωπική και κοινωνική περιθωριοποίηση ή – όπως στην περίπτωση των προσφύγων – βάλλεται άμεσα η ίδια η φυσική τους ύπαρξη λόγω πολεμικών συγκρούσεων. Η ένταξη μας σε αυτό το πρόγραμμα αποτελεί την συνέχεια της άσκησης ενός κοινωνικού έργου το οποίο ασκούμε χωρίς διακρίσεις και το οποίο αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής μας. Στην περίπτωση του προγράμματος των προσφύγων η αντίληψη μας είναι απλή και σαφής: Για εμάς, Ο πρόσφυγας δεν είναι εχθρός, δεν είναι ξένος, είναι ένας άνθρωπος κυνηγημένος που πρέπει να βοηθήσουμε ώστε να φθάσει στον προορισμό του και να βρει τους δικούς του ανθρώπους και να ζει με ασφάλεια. Στα πλαίσια αυτά θεωρούμε ότι ως Δήμος Φιλαδέλφειας – Χαλκηδόνας, που προσερχόμαστε από τη συνένωση δυο προσφυγικών οικισμών των αρχών του προηγούμενου αιώνα, θέλουμε και οφείλουμε να συνεισφέρουμε στην προσπάθεια ανακούφισης των ξεριζωμένων, τιμώντας έτσι και τις δικές μας καταβολές.
2. Το πρόγραμμα στέγασης αιτούντων άσυλο της Υ.Α. μέσω ενοικίασης κατοικιών
Το Σεπτέμβριο του 2015, η Ε.Ε. και τα κράτη μέλη συμφώνησαν σε ένα διετές σχέδιο για τη μετεγκατάσταση συνολικά 160.000 αιτούντων άσυλο κυρίως από την Ελλάδα (66.400) και την Ιταλία σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Δυστυχώς μέχρι σήμερα η πλειοψηφία των προσφύγων στεγάζεται σε πρόχειρους καταυλισμούς, συχνά με απαράδεκτες συνθήκες που έχουν οδηγήσει και σε θανάτους. Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (Υ.Α.) παρέχει στήριξη στην υποδοχή αιτούντων άσυλο. Το 2017, το πρόγραμμα συνεχίζεται και απευθύνεται γενικότερα στους αιτούντες άσυλο δίνοντας προτεραιότητα στα πιο ευάλωτα άτομα. Ο στόχος είναι να αυξήσει τον αριθμό των διαμερισμάτων για τους αιτούντες άσυλο ενώ παράλληλα να προβεί σε προοδευτικό κλείσιμο μιας σειράς καταυλισμών, ώστε να παρέχονται ανθρώπινες συνθήκες φιλοξενίας των προσφύγων και να διευκολύνεται η επαφή τους με τις τοπικές κοινωνίες.
Η Υ.Α. υλοποιεί το πρόγραμμα μέσω Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων ή Τοπικών Αρχών. Από τον Ιανουάριο 2016 έως σήμερα, η Υ.Α. συνεργάζεται με 14 ΜΚΟ και 4 φορείς Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, τη Λιβαδειά και την Κρήτη. Άλλοι 3 Δήμοι, η Καρδίτσα, η Λάρισα και τα Τρίκαλα, ετοιμάζουν αντίστοιχα προγράμματα μετά από ομόφωνες αποφάσεις των δημοτικών τους συμβουλίων.
3. Τι παρέχεται στους ωφελούμενους του προγράμματος
-
Στέγαση σε κατοικίες με «επαρκείς συνθήκες υποδοχής» όπως καλές συνθήκες υγιεινής, φρέσκο και επαρκή εξαερισμό, φως, να υπάρχει πρόβλεψη για επαρκή θέρμανση, ζεστό νερό, πόσιμο νερό, υποδομές αποχέτευσης, επαρκή χώρο διαβίωσης και εξοπλισμένα
-
Σίτιση – είδη υγιεινής – μεταφορικά: Οι ωφελούμενοι λαμβάνουν, μέσω προπληρωμένων καρτών, ένα ποσό μηνιαίως που να επαρκεί για την κάλυψη των διατροφικών τους αναγκών (δηλ. τρία γεύματα την ημέρα, πρόβλεψη για ειδικές ανάγκες νηπίων, παιδιών, εγκύων και γυναικών που θηλάζουν), την αγορά βασικών ειδών προσωπικής υγιεινής και τις μετακινήσεις τους
-
Κοινωνικές υπηρεσίες: Τα διαμερίσματα παρακολουθούνται από κοινωνικούς επιστήμονες που έχουν την ευθύνη για το σύνολο της διαμονής των ωφελουμένων, από την υποδοχή μέχρι και την αποχώρησή τους (καθοδήγηση και παροχή πληροφοριών, τακτική παρακολούθηση θεμάτων καθημερινής διαβίωσης, επίλυση πιθανών προβλημάτων, συνοδεία, διαμεσολάβηση και παραπομπή σε οργανώσεις και υπηρεσίες, τήρηση αρχείου κ.λπ.). Ο κοινωνικός επιστήμονας είναι ανά πάσα στιγμή διαθέσιμος για να καλύψει οποιαδήποτε επείγουσα ανάγκη.
Οι κοινωνικοί επιστήμονες υποστηρίζονται από διερμηνείς και υπεύθυνους για τη συνοδεία των ωφελουμένων σε διάφορες υπηρεσίες/ οργανώσεις αλλά και κατά την υποδοχή και αποχώρησή τους.
Παράλληλα, επόπτες φιλοξενίας αναλαμβάνουν οτιδήποτε έχει να κάνει με αυτή καθ’εαυτή τη διαμονή των ωφελούμενων στα διαμερίσματα (π.χ. επισκευές, πληρωμή λογαριασμών, επικοινωνία με την πολυκατοικία κ.ο.κ.).
4. Τι αναλαμβάνει ο Δήμος
Ο Δήμος αναλαμβάνει την υλοποίηση του προγράμματος. Συγκεκριμένα:
– Τον εντοπισμό και έλεγχο των διαμερισμάτων, τη διαπραγμάτευση και υπογραφή των συμβολαίων με τους ιδιοκτήτες, την επίπλωση/ εξοπλισμό και την παρακολούθηση της λειτουργίας τους (π.χ. πληρωμή λογαριασμών, τακτοποίηση πιθανών απαραίτητων επισκευών, επικοινωνία με τους γείτονες και τις υπηρεσίες κ.ο.κ.) ενώ όλα τα σχετικά έξοδα καλύπτονται από την Υ.Α.
– Τους εργαζόμενους που θα υποστηρίξουν διοικητικά το πρόγραμμα και θα παρέχουν τις αναγκαίες υπηρεσίες στους πρόσφυγες. Η ομάδα αποτελείται ενδεικτικά από υπεύθυνο έργου, οικονομικό διαχειριστή, υπεύθυνο διαχείρισης προσωπικού, υπεύθυνο προμηθειών και ομάδα κοινωνικών επιστημόνων/ διερμηνέων/ συνοδών/ εποπτών φιλοξενίας. Όλες οι αμοιβές καλύπτονται από την Ύπατη Αρμοστεία.
– Την συνεργασία μέσω των κοινωνικών του δομών και των δικτύων αλληλεγγύης της τοπικής κοινωνίας για την επιπλέον κάλυψη αναγκών των ωφελουμένων με υποστήριξη σε είδη πρώτης ανάγκης και ρουχισμό, ψυχαγωγικές και εκπαιδευτικές δράσεις για παιδιά, δημιουργική απασχόληση/ εκπαίδευση ενηλίκων, αθλητικές και πολιτιστικές δραστηριότητες, εξειδικευμένη κοινωνική/ ψυχολογική υποστήριξη κ.λπ.
Για την υλοποίηση αυτού του προγράμματος χρειάζονται ευέλικτες και γρήγορες διαδικασίες γιαυτό το πρόγραμμα είναι πιο εύκολο να υλοποιηθεί μέσω της Κοινωφελούς επιχείρησης του Δήμου.
5. Τι αναλαμβάνει η Ύπατη Αρμοστεία
Οι ωφελούμενοι πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο παραπέμπονται στους εταίρους από την Υ.Α. μέσα από προδιαγεγραμμένη διαδικασία. Η Υ.Α. έχει επίσης την ευθύνη του καθορισμού της αρχικής σύνθεσης των ωφελουμένων που θα μένουν σε κάθε διαμέρισμα ενώ αναλαμβάνει και την οργάνωση της μεταφοράς τους προς αυτά. Η Υ.Α. και ο εκάστοτε εταίρος βρίσκονται σε στενή συνεργασία για τον συντονισμό αυτής της αρχικής διαδικασίας και είναι σε διαρκή επαφή για οποιοδήποτε θέμα προκύψει καθόλη τη διάρκεια παραμονής των ωφελουμένων υπό την ευθύνη τους.
Ο κύκλος διαχείρισης των έργων της Υ.Α. ακολουθεί πάντα το ημερολογιακό έτος – δηλαδή εάν για παράδειγμα υπογραφεί σύμφωνο συνεργασίας την 1η Ιουλίου, το έργο θα έχει διάρκεια 6 μηνών. Ο προϋπολογισμός του έργου καταρτίζεται ύστερα από διαβούλευση με την Υ.Α. ανάλογα με τις επιμέρους δράσεις και ανάγκες. Με την υπογραφή του συμφώνου συνεργασίας καταβάλλεται η πρώτη δόση ενώ οι επόμενες ακολουθούν ύστερα από την υποβολή των απαιτούμενων οικονομικών αναφορών και τη διενέργεια των απαραίτητων ελέγχων από την Υ.Α. Σε γενικές γραμμές, τα χρήματα προκαταβάλλονται έτσι ώστε οι εταίροι να μην μένουν χωρίς χρηματοδοτική ροή, και να διασφαλίζεται με αυτόν τον τρόπο η ομαλή υλοποίηση του έργου.
Η Ύπατη Αρμοστεία έχει την υποχρέωση να υποστηρίζει τους εταίρους της σε κάθε στάδιο της υλοποίησης μέσω τακτικών συναντήσεων, εκπαιδεύσεων, διαρκούς επαφής και επικοινωνίας για την παροχή πληροφοριών και επίλυση οποιουδήποτε θέματος ανακύψει.
6. Εξασφάλιση της ομαλής υποδοχής των προσφύγων
Ένα υποστηρικτικό περιβάλλον είναι καθοριστικής σημασίας για την επιτυχία του προγράμματος και εμείς ο Δήμος έχουμε τον πρώτο ρόλο στην δημιουργία ενός θετικού κλίματος απέναντι στους πρόσφυγες που θα φιλοξενήσουμε. Πιθανοί προβληματισμοί της τοπικής κοινωνίας για την παρουσία των αιτούντων άσυλο, μπορούν να αντιμετωπιστούν με επαρκή πληροφόρηση και ανάληψη πρωτοβουλιών που στοχεύουν στην ενίσχυση της αλληλεγγύης, του διαπολιτισμικού διαλόγου και της αρμονικής συνύπαρξης. Μερικά από τα μηνύματα που μπορούν να διαδοθούν σε όλους τους συμπολίτες είναι:
-
Η παραμονή μεγάλου μέρους των προσφύγων θα είναι προσωρινή, έως ότου εξεταστούν οι υποθέσεις τους και μετακινηθούν σε άλλα κράτη μέλη της Ε.Ε. μέσω του προγράμματος μετεγκατάστασης ή της οικογενειακής επανένωσης.
-
Το πρόγραμμα στέγασης προσφύγων καλύπτει πλήρως το κόστος ζωής των αιτούντων άσυλο στις κοινωνίες που τους φιλοξενούν, γεγονός που συμβάλλει στην τοπική οικονομία (π.χ. πρόσληψη προσωπικού, αγορά προμηθειών για τα διαμερίσματα, σίτιση και κάλυψη ειδών πρώτης ανάγκης, καθημερινή αναψυχή κ.ο.κ.).
-
Η άφιξη των αιτούντων άσυλο είναι και μια ευκαιρία για την κοινωνία που τους φιλοξενεί να μάθουν για άλλες κουλτούρες και παραδόσεις, να κάνουν φιλίες και να μοιραστούν τον ελληνικό τρόπο ζωής.
Πρωτοβουλίες που προωθούν την αρμονική συνύπαρξη μπορούν να περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων:
-
συμμετοχή των αιτούντων άσυλο σε δράσεις και εκδηλώσεις της τοπικής κοινωνίας,
-
οργάνωση πολιτιστικών, αθλητικών, γαστρονομικών ή άλλων ανταλλαγών,
-
μικρής εμβέλειας έργα για τη δημιουργία νέων τοπικών υπηρεσιών ή κέντρων που θα ανοίξουν θέσεις εργασίας τόσο για τους αιτούντες άσυλο όσο και για τον τοπικό πληθυσμό, προσφέροντας ταυτόχρονα και στις δύο κοινότητες,
-
εξωσχολικές δραστηριότητες στα σχολεία της κοινότητας ώστε να ενθαρρυνθούν οι φιλικές σχέσεις και να προωθηθούν κοινές αξίες.
