Μια νέα εποχή ξημερώνει για την καθημερινότητα των πολιτών και τη λειτουργία των τοπικών κοινωνιών. Η Ολομέλεια της Βουλής ενέκρινε το ιστορικό νομοσχέδιο για τον Νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, συγκεντρώνοντας σε ένα ενιαίο, σύγχρονο κείμενο 774 άρθρων εκατοντάδες διάσπαρτες διατάξεις του παρελθόντος. Παρά τις έντονες διαφωνίες της αντιπολίτευσης, η κυβερνητική πλειοψηφία άναψε το «πράσινο φως» για μια μεταρρύθμιση που αναμορφώνει ριζικά το τοπίο σε Δήμους και Περιφέρειες.

Ο Υπουργός Εσωτερικών, Θεόδωρος Λιβάνιος, σήμανε αμέσως την έναρξη της εφαρμογής του Κώδικα, ανακοινώνοντας τη δημιουργία ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας που θα καθοδηγεί βήμα-βήμα τις δημοτικές υπηρεσίες. Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, βρίσκεται στην επικείμενη ανακατανομή των αρμοδιοτήτων. Ο κ. Λιβάνιος έθεσε ανοιχτά το ζήτημα να περάσουν οι αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας στην Περιφέρεια Αττικής (στα πρότυπα του Λονδίνου), ξεκαθαρίζοντας ταυτόχρονα ότι η κεντρική διοίκηση διατηρεί τον έλεγχο σε τομείς όπως τα Κέντρα Υγείας.

Τι αλλάζει όμως πρακτικά στη ζωή μας και στις κάλπες; Ο Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης εισάγει ανατρεπτικές ρυθμίσεις:

• Τέλος ο δεύτερος γύρος των εκλογών: Αναδεικνύει δημάρχους και περιφερειάρχες από την πρώτη Κυριακή με ποσοστό 42%+1, μέσω ενός έξυπνου συστήματος δεύτερης προτίμησης στο ίδιο ψηφοδέλτιο.

• Πενταετής θητεία και ψηφιακή δημοκρατία: Καθιερώνει σταθερή 5ετή θητεία για τις τοπικές αρχές και εισάγει την ηλεκτρονική ψηφοφορία και τα τοπικά δημοψηφίσματα.

• Οικονομική θωράκιση και πειθαρχία: Θεσπίζει το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης, ενώ προβλέπει 200 εκατ. ευρώ για τα χρέη των ΔΕΥΑ. Παράλληλα, τιμωρεί την κακοδιαχείριση με παρακράτηση έως και 30% της κρατικής επιχορήγησης για τους ασυνεπείς Δήμους.

• Αποσύνδεση τελών από το ρεύμα: Δίνει πλέον τη δυνατότητα στους Δήμους να εισπράττουν τα δημοτικά τέλη ξεχωριστά από τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.

• Κοινωνική μέριμνα και καθημερινότητα: Επιτρέπει στους Δήμους να χορηγούν επίδομα γέννησης, αλλάζει το σύστημα προσλήψεων στους παιδικούς σταθμούς και αυξάνει το όριο για αγορά υπηρεσιακών οχημάτων στις 30.000 ευρώ. Επιπλέον, οι Δήμοι μπορούν να παραχωρούν χώρους σε τράπεζες και ταχυδρομεία για να μην απομονώνονται τα χωριά μας.

Η δικλείδα ασφαλείας: Ο νέος νόμος ικανοποιεί ένα πάγιο αίτημα της ΚΕΔΕ. Κάθε φορά που το κράτος θα μεταφέρει μια νέα αρμοδιότητα στους Δήμους, υποχρεούται πλέον εκ του νόμου να αυξάνει αντίστοιχα και την κρατική χρηματοδότηση (ΚΑΠ), ώστε να καλύπτει πλήρως το επιπλέον κόστος.

Με τη δημοσίευση του νόμου στο ΦΕΚ την προσεχή Δευτέρα, η θεωρία γίνεται πράξη. Το μεγάλο ζητούμενο πλέον είναι να αξιοποιήσει η Τοπική Αυτοδιοίκηση αυτά τα νέα εργαλεία, αποδεικνύοντας ότι μπορεί να διοικήσει με διαφάνεια, ταχύτητα και αποτελεσματικότητα, προς όφελος του κάθε πολίτη.