Αστική καλλιέργεια στη Νέα Φιλαδέλφεια: Ο Δήμος μετατρέπει την πόλη σε ζωντανό εργαστήριο παραγωγής τροφής
Συνθήκες που επιτρέπουν στους κατοίκους να καλλιεργούν, να μαθαίνουν και να συμμετέχουν ενεργά στην παραγωγή τροφής μέσα στον αστικό ιστό διαμορφώνει ο Δήμος Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας. Η πρωτοβουλία αυτή υλοποιείται μέσω της συμμετοχής του Δήμου στο ευρωπαϊκό έργο #UrbanFood.
Η αστική παραγωγή τροφίμων και η #μικροκαλλιέργεια αποτελούν σύγχρονα εργαλεία περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, ενίσχυσης της αυτάρκειας και κοινωνικής συμμετοχής, δημιουργώντας ταυτόχρονα νέους χώρους συνάντησης και συνεργασίας για την τοπική κοινωνία.
Η εναρκτήρια συνάντηση του UrbanFood στην Αθήνα
Στις 15 και 16 Σεπτεμβρίου 2026, ο Δήμος συμμετείχε στην εναρκτήρια συνάντηση του έργου στην Αθήνα, όπου παρουσίασε τον σχεδιασμό του για τη δημιουργία ενός τοπικού Living Lab (Ζωντανού Εργαστηρίου).
Τον Δήμο εκπροσώπησαν:
-
Αναστάσιος Πανόργιας: Αντιδήμαρχος Καθαριότητας και Πρασίνου.
-
Χρήστος Δεστούνης: Ειδικός Σύμβουλος του Δημάρχου, ο οποίος παρουσίασε αναλυτικά το πλάνο της δημοτικής συμμετοχής.
Το πρόγραμμα χρηματοδοτεί η Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του Horizon Europe, ενώ συντονιστής είναι το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ). Το UrbanFood συνδέει την παραγωγή τροφής στην πόλη με την έρευνα, την τεχνολογία και τις τοπικές κοινότητες, ενώ στο πλαίσιο της συνάντησης παρουσιάστηκαν οι προσεγγίσεις και των έξι Living Labs του έργου.
Τα 4 συστήματα καλλιέργειας που σχεδιάζει ο Δήμος
Ο σχεδιασμός του Δήμου Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας βασίζεται στην αξιοποίηση κατάλληλων δημοτικών χώρων για τη δοκιμή διαφορετικών μορφών αστικής καλλιέργειας.
Για την επίτευξη του στόχου, ο Δήμος σχεδιάζει τέσσερα συμπληρωματικά συστήματα:
-
Κατακόρυφη υδροπονική ή αεροπονική καλλιέργεια
-
Θερμοκήπιο σε δώμα
-
Ανοικτή ρομποτική πλατφόρμα καλλιέργειας
-
Κοινοτικό λαχανόκηπο
Εξειδικευμένο προσωπικό θα επιλέξει τους χώρους και τις τελικές διαμορφώσεις μετά από τεχνική και στατική αξιολόγηση, θέτοντας ως βασικές προϋποθέσεις την ασφάλεια, την προσβασιμότητα και την ομαλή λειτουργία των εγκαταστάσεων.
Εκπαιδευτική δράση και συμπερίληψη για όλες τις ηλικίες
Ο Δήμος δίνει ιδιαίτερη σημασία στην κοινωνική και εκπαιδευτική διάσταση του εγχειρήματος, μετατρέποντας τους χώρους καλλιέργειας σε ζωντανές εστίες γνώσης και συνεργασίας.
-
Σχολεία, οικογένειες και παιδιά: Μέσα από πρακτικά μαθήματα και βιωματικές δράσεις, τα παιδιά έρχονται σε επαφή με το #περιβάλλον, την υγιεινή #διατροφή και τον κύκλο παραγωγής της τροφής.
-
Σύλλογοι και ΚΑΠΗ: Η συμμετοχή συλλόγων γονέων, πολιτιστικών φορέων και μελών των ΚΑΠΗ ενισχύει την ανταλλαγή γνώσεων και τη διαγενεακή συνεργασία.
-
Προσβασιμότητα για παιδιά με αναπηρία: Σε συνεργασία με #ΑΜΚΕ, οικογένειες και ειδικό προσωπικό, ο Δήμος διαμορφώνει προσαρμοσμένες εκπαιδευτικές δραστηριότητες σε προσβάσιμους χώρους, εξασφαλίζοντας ισότιμη συμμετοχή για όλους.
Ερευνητικός χαρακτήρας και επόμενα βήματα
Το έργο UrbanFood περιλαμβάνει επίσης σημαντική ερευνητική διάσταση. Στην περίπτωση των θερμοκηπίων σε δώματα, οι ερευνητές θα μελετήσουν την πραγματική θερμική επίδραση των εγκαταστάσεων στα κτήρια μέσω συστηματικών μετρήσεων και αξιολόγησης των δεδομένων.
Όπως επισημαίνει ο Αντιδήμαρχος, η φιλοσοφία της δημοτικής αρχής συνοψίζεται στη φράση:
«Θέλουμε να φέρουμε την καλλιέργεια μέσα στην πόλη και να δημιουργήσουμε χώρους όπου οι άνθρωποι θα μπορούν όχι μόνο να παράγουν, αλλά και να μαθαίνουν, να συνεργάζονται και να συμμετέχουν».
Ως επόμενο βήμα, ο Δήμος προχωρά στην τεχνική αξιολόγηση των υποψήφιων χώρων. Παράλληλα, συνδιαμορφώνει το πρόγραμμα δράσεων μαζί με τους κατοίκους και τους τοπικούς φορείς, ώστε η Νέα Φιλαδέλφεια και η Νέα Χαλκηδόνα να αποκτήσουν ένα πρότυπο εργαστήριο αστικής καλλιέργειας που συνδυάζει την καινοτομία με την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση.
